گریه کردن بخشی جدایی‌ناپذیر از احساسات انسانی‌ست. اما دلیل اشک ریختن همیشه احساسی نیست. در این پست، از دلایل مختلفی خواهم گفت که باعث جاری شدن اشک‌ها می‌شوند. شاید دفعه‌ی بعد که یکهو اشک‌مان درآمد یا چشم‌های یکی جلوی چشم‌مان تَر شد، واکنش به‌تری نشان دادیم!

 

انواع اشک

اگر با دید علمی به قضیه نگاه کنیم، اشک آدم‌ها به سه دسته‌ی کلی تقسیم می‌شود:

۱- اشک‌های پایه‌ای (basal)

اشکی که همیشه در حال تولید شدن است تا قرنیه‌ی چشم را مرطوب نگه دارد و جلوی خشک شدن چشم‌ها را بگیرد.

۲- اشک‌های واکنشی (reflex)

اشکی که در واکنش به عوامل بیرونی و برای محافظت از چشم و تمیز نگه داشتنش تولید می‌شود. (مثلا اشکی که موقع خرد کردن پیاز یا در برابر گرد و غبار از چشم‌مان جاری می‌شود.)

۳- اشک‌های احساسی (psychogenic)

اشک‌هایی که به دلایل احساسی جاری می‌شوند. وقتی از گریه کردن حرف می‌زنیم، معمولا منظورمان این نوع اشک است. احساسات قوی -فارغ از مثبت یا منفی بودن‌شان- می‌توانند آدم‌ها را به گریه بیاندازند.

 

مکانیسم فیزیولوژیک گریه

مغز ما بخشی دارد به اسم سیستم لیمبیک -که در هیپوتالاموس قرار گرفته- و با استفاده از از یک پیام‌رسان عصبی -به اسم استیلکولین- به سیستم اعصاب خودکارمان وصل می‌شود. این سیستم، مسئول پاسخ بدن ماست به محرک‌های احساسی و روانی.

 

یک پست دیگر هم بخوانید:  یک دلیل ساده برای عصبانیت ظاهرا بی‌دلیل

 

تاثیر گریه

تاثیر اول گریه کردن، این است که صورت‌تان خیس می‌شود! تاثیر بعدی این است که عضلات حلق‌تان باز می‌شوند تا اکسیژن بیش‌تری دریافت کنید و ضربان قلب‌تان هم تندتر می‌شود. بعد، بیش‌تر عرق می‌کنید و در نهایت، سرعت تنفس‌تان کم‌تر می‌شود. در کنار تمام این‌ها، ممکن است در گلویتان توده‌ای را احساس کنید (به دلیل همان باز شدن اولیه‌ی عضلات حلق) که به آن بغض گفته می‌شود.

اما تاثیرات گریه فقط از نوع فیزیولوژیکی نیستند. گریه می‌تواند تسکین‌بخش باشد و حال‌تان را به‌تر کند. همه‌ی ما این تاثیر را در خودمان و دیگران دیده‌ایم. و اصلا پژوهش‌ها نشان داده‌اند که گریه‌های احساسی حاوی نوعی ماده‌ی شیمیایی به اسم لوسین انکفالین (Leucine-enkephalin) هستند که مثل یک مسکن عمل می‌کند و باعث کاهش درد و استرس می‌شود.

 

یک نکته‌ی جالب

میزان پروتئین‌ها در ترکیب شیمیایی اشک‌های احساسی نسبت به اشک‌های پایه‌ای و واکنشی بیش‌تر است. این باعث می‌شود که غلظت این نوع اشک‌ها بیش‌تر شود و در نتیجه، سرعت پایین آمدن‌شان روی صورت ما هم کم‌تر شود.

پژوهش‌گران معتقدند که این سرعت کم، باعث می‌شود تا دیگران راحت‌تر متوجه این اشک‌ها شوند و احتمال هم‌دردری‌شان با فرد اشک‌ریزنده بیش‌تر شود.

اما حتی در تنهایی هم این خاصیت باعث می‌شود تا میزان توجه خودمان به اشک‌هایمان بیش‌تر شود. یعنی بدن‌مان در هر صورت می‌خواهد توجه یکی را به احساسات قوی پشت پرده‌ی اشک‌ها جلب کند!

از این نظر، می‌شود اشک‌های احساسی را یک نوع پیام یا سیگنال اجتماعی در نظر گرفت؛ پیامی که در آدم‌ها و فرهنگ‌های مختلف، بازخوردهای متفاوتی پیدا می‌کند.

 

چه‌طور در مقابل گریه‌ی دیگران واکنش نشان دهیم

قبل از هر چیز، به این سوال پاسخ دهید: رابطه‌تان با شخص گریه‌کننده چیست؟ او را می‌شناسید یا نه؟ با او صمیمی هستید؟

در مرحله‌ی بعد، سعی کنید دلیل اشک‌های او را شناسایی کنید. معمولا لازم نیست در برابر اشک‌های پایه‌ای و واکنشی کاری بکنید. (مگر این‌که پیاز دست شما باشد یا در حال تولید گرد و خاک باشید!) اما اگر به نظر رسید که اشک‌های طرف‌تان از نوع احساسی‌اند، می‌توانید راهنمای زیر را دنبال کنید.

 

اگر شخص گریه‌کننده را نمی‌شناسید و به نظر می‌رسد که دارد از روی غم گریه می‌کند، می‌توانید به سمت او بروید و سوال کنید که آیا می‌توانید کاری برای او انجام دهید و کمکش کنید. اگر دستمال کاغذی تمیزی هم‌راه دارید، می‌توانید به او تعارفش کنید.

اگر با سکوت مواجه شدید، می‌توانید کمی صبر کنید و دوباره حال او را بپرسید و ببینید آیا کاری از دست‌تان برمی‌آید یا نه. اگر جواب نه شنیدید، بی‌خودی و بیش از حد اصرار نکنید و بروید دنبال کار و زندگی‌تان.

 

اگر شخص گریه‌کننده را می‌شناسید، می‌توانید دلیل اشک‌هایش را از او سوال کنید، کنارش بنشینید و در صورت نیاز بغلش کنید. دستمال کاغذی تمیز، این‌جا هم به کار می‌آید.

هیچ‌وقت به کسی که گریه می‌کند نگویید که دیگر بس است یا مرد که گریه نمی‌کند و…

برعکس، به او بگویید که خودش را تخلیه کند. بگویید که در کنارش و همان‌جا هستید و می‌تواند با شما صحبت کند. ولی اصرار نکنید.

به یاد داشته باشید که قرار نیست شخص گریه‌کننده را نجات دهید یا در چند لحظه شادش کنید. تنها و به‌ترین کاری که از دست شما برمی‌آید، انتقال حس امنیت به اوست؛ این حس که می‌تواند در حضور شما به راحتی گریه کند. و اگر کمک بخواهد، شما در کنارش خواهید بود.

 

اگر خودتان به گریه افتاده‌اید، احساس پشت اشک‌هایتان را جدی بگیرید و در صورت نیاز، درموردش با یکی صحبت کنید. به خودتان اجازه‌ی اشک ریختن بدهید.

 


نوبت شما

تجربه‌ی خودتان از گریه‌های سبک‌کننده یا مواجهه با گریه‌ی دیگران را کامنت کنید.

این پست را در شبکه‌های اجتماعی‌تان به اشتراک بگذارید.


 

اگه محتوای عادی وبلاگو دوست داشتید...


عاشق محتوای اختصاصیش خواهید شد!
عضویت شما
GET FREE AUDIT
به دیگران هم برسانید